برندبوک یا کتابچه برند چیست؟
طراحی برندبوک (Brand Book یا Brand Guidelines) یعنی تدوین سندی جامع که تمام قوانین استفاده از هویت برند را مشخص میکند؛ از اینکه لوگو چگونه و کجا استفاده شود تا رنگها، فونتها، سبک تصاویر و حتی لحن نوشتاری برند. برندبوک در واقع قانون اساسی برند شماست.
بدون برندبوک، هر طراح، آژانس تبلیغاتی یا کارمند جدید برداشت شخصی خود را از برند اجرا میکند. نتیجه، برندی است که در هر رسانه شکل متفاوتی دارد و بهمرور هویت خود را از دست میدهد. برندبوک این پراکندگی را متوقف میکند.
چه کسانی از برندبوک استفاده میکنند؟
تیم بازاریابی و محتوا: برای طراحی پستها، کمپینها و تبلیغات.
آژانسها و طراحان بیرونی: برای اجرای سفارشها بدون نیاز به توضیحهای تکراری.
توسعهدهندگان وب و اپلیکیشن: برای پیادهسازی دقیق رنگها، فونتها و فاصلهها.
شعب و نمایندگیها: برای یکسان بودن تابلو، دکوراسیون و ملزومات در همهجا.
چاپخانهها و تولیدکنندگان بستهبندی: برای رعایت کدهای دقیق رنگ و مشخصات چاپ.
برندبوک نتانیک شامل چه بخشهایی است؟
معرفی و استراتژی برند
مأموریت، چشمانداز، ارزشها، شخصیت و مخاطب هدف برند در ابتدای کتابچه آمده است تا هر کسی که با برند کار میکند، روح آن را بفهمد؛ نه فقط ظاهرش را.
راهنمای استفاده از لوگو
نسخههای مختلف لوگو، حریم اطراف لوگو (Clear Space)، حداقل اندازهی قابل استفاده، جایگاههای مجاز و فهرستی از استفادههای نادرست مثل کشیدگی، تغییر رنگ یا قرار دادن روی زمینههای شلوغ.
قوانین رنگ و تایپوگرافی
کدهای دقیق رنگ برای چاپ و دیجیتال، نسبت استفاده از هر رنگ، ترکیبهای رنگی مجاز، فونتهای رسمی فارسی و انگلیسی و سلسلهمراتب اندازهها برای تیتر و متن.
قواعد کاربردی برند
نحوهی استفاده از المانهای گرافیکی و الگوها، سبک عکاسی و تصویرسازی، آیکونها و نمونهی پیادهسازی روی کاربردهای رایج مثل ست اداری، شبکههای اجتماعی و تابلو.
لحن و صدای برند (Tone of Voice)
برند شما چگونه صحبت میکند؟ رسمی یا صمیمی؟ فنی یا ساده؟ این بخش با مثالهای عملی، لحن نوشتاری برند را برای تولید محتوا، کپشن و پاسخ به مشتریان تعریف میکند.
نمونههای صحیح و اشتباه
مثالهای تصویری «درست» و «نادرست» کاربردیترین بخش برندبوک است؛ چون قوانین را بدون نیاز به توضیح طولانی، قابل فهم میکند.
مراحل طراحی برندبوک
۱. جمعآوری و ممیزی داراییهای برند
لوگو، رنگها و طراحیهای فعلی بررسی میشوند. اگر هویت بصری هنوز کامل نیست، ابتدا طراحی هویت بصری انجام میشود.
۲. تعریف قوانین
بر اساس نیازهای واقعی کسبوکار شما قوانین تدوین میشوند؛ برندبوک یک شرکت صنعتی با برندبوک یک کافه، کاربردهای متفاوتی دارد.
۳. طراحی و صفحهآرایی کتابچه
خود برندبوک هم باید نمونهای از برند باشد؛ به همین دلیل با همان زبان بصری و با دقت طراحی میشود.
۴. تحویل نسخههای چاپی و دیجیتال
برندبوک بهصورت PDF تعاملی و در صورت نیاز نسخهی چاپی، همراه با فایلهای منبع تحویل داده میشود.
برندبوک و رشد کسبوکار
هرچه کسبوکار بزرگتر میشود، تعداد افرادی که با برند کار میکنند بیشتر میشود و اهمیت برندبوک بالاتر میرود. شرکتهایی که قصد اعطای نمایندگی، راهاندازی شعب جدید یا ورود به بازارهای تازه را دارند، بدون برندبوک نمیتوانند کیفیت برند را کنترل کنند. برندبوک همچنین پایهی اصلی طراحی ملزومات چاپی، بستهبندی و وبسایت است.
برندبوک دیجیتال؛ کتابچهای که همیشه بهروز است
برندبوکهای سنتی فایلهای PDF بودند که بعد از مدتی فراموش میشدند. امروز بسیاری از برندها طراحی برندبوک را بهصورت یک صفحهی وب داخلی یا سند آنلاین انجام میدهند که همیشه در دسترس و قابل بهروزرسانی است و فایلهای قابل دانلود مثل لوگو، فونتها و قالبها را هم در خود دارد. هر عضو تیم یا همکار بیرونی با یک لینک، به آخرین نسخهی قوانین و داراییهای برند دسترسی دارد.
بسته به اندازهی سازمان، برندبوک در قالب PDF تعاملی، سند آنلاین یا صفحهی وب اختصاصی ارائه میشود.
برندبوک و سیستم طراحی (Design System)
برای شرکتهایی که محصول دیجیتال دارند، برندبوک به سیستم طراحی متصل میشود؛ مجموعهای از اجزای رابط کاربری مثل دکمهها، فرمها، رنگها و فاصلهها که هم طراحان و هم برنامهنویسان از آن استفاده میکنند. این اتصال تضمین میکند وبسایت، اپلیکیشن و پنلهای مدیریتی شما با همان دقتی از هویت برند پیروی کنند که ملزومات چاپی پیروی میکنند. تیم نتانیک چون هم در طراحی برند و هم در توسعهی وب فعال است، این پل بین برندبوک و محصول دیجیتال را بهطور کامل میسازد.
نشانههایی که میگویند به برندبوک نیاز دارید
طراحیهای برند شما در هر رسانه ظاهر متفاوتی دارند.
هر بار سفارش طراحی میدهید، مجبورید رنگها و فونتها را از نو توضیح دهید.
لوگوی شما کشیده، تغییر رنگ داده یا روی زمینههای نامناسب استفاده میشود.
قصد اعطای نمایندگی، افتتاح شعبه یا همکاری با آژانسهای مختلف را دارید.
تیم بازاریابی شما بزرگتر شده و افراد جدید با برند آشنایی ندارند.
اگر حتی دو مورد از این فهرست برای شما صدق میکند، طراحی برندبوک یکی از کمهزینهترین و مؤثرترین سرمایهگذاریها برای حفظ ارزش برند شماست.
برندبوک؛ ابزار مدیریت، نه فقط سند طراحی
برندبوک فقط برای طراحان نیست. مدیران از آن برای ارزیابی کیفیت کار آژانسها و طراحان استفاده میکنند، بخش منابع انسانی برای آشنا کردن کارکنان جدید با فرهنگ و لحن برند، و بخش فروش برای آماده کردن ارائهها و پیشنهادهای یکپارچه. به همین دلیل در طراحی برندبوک نتانیک، زبان کتابچه ساده و کاربردی است تا برای همهی این مخاطبان قابل استفاده باشد. تجربهی ما در پروژههای برندینگ نشان داده برندبوکی که واقعاً استفاده شود، برندبوکی است که ساده باشد.
سوالات متداول درباره طراحی برندبوک
تفاوت برندبوک با هویت بصری چیست؟
هویت بصری مجموعهی عناصر بصری برند است؛ برندبوک سندی است که قوانین استفاده از این عناصر را توضیح میدهد. هویت بصری «چه چیزی» است و برندبوک «چگونه».
آیا برندبوک برای کسبوکارهای کوچک هم لازم است؟
بله، البته در مقیاس کوچکتر. حتی یک برندبوک چندصفحهای با قوانین پایهی لوگو، رنگ و فونت، از بسیاری از ناهماهنگیها جلوگیری میکند.
برندبوک چند وقت یک بار باید بهروز شود؟
برندبوک یک سند زنده است. با اضافه شدن کاربردهای جدید، مثل یک شبکهی اجتماعی تازه یا خط تولید جدید، بخشهای مربوطه به آن اضافه میشوند.
آیا برای برندی که قبلاً ساخته شده هم برندبوک طراحی میکنید؟
بله. داراییهای فعلی برند ممیزی، ناهماهنگیها اصلاح و سپس قوانین در قالب برندبوک مستند میشوند.
طراحی برندبوک چقدر زمان میبرد؟
اگر هویت بصری آماده باشد، طراحی برندبوک معمولاً چند هفته زمان میبرد. در صورتی که هویت بصری هم باید طراحی شود، هر دو در یک پروژهی یکپارچه انجام میشوند.
برندبوک چند صفحه است؟
تعداد صفحات به نیاز برند بستگی دارد. هدف، کامل بودن در عین سادگی است؛ برندبوکی که کسی آن را نخواند، ارزشی ندارد.