پلتفرم تحت وب چیست و چه تفاوتی با وبسایت دارد؟
طراحی پلتفرم تحت وب یعنی ساخت یک نرمافزار کامل که در مرورگر اجرا میشود و کاربران با آن کار انجام میدهند، نه فقط اطلاعات میخوانند. وبسایت ابزار معرفی است؛ پلتفرم ابزار کار است. سیستمهای رزرو آنلاین، پنلهای مدیریت سازمانی، نرمافزارهای حسابداری و CRM، سامانههای آموزش آنلاین و محصولات SaaS همه نمونههایی از پلتفرمهای تحت وب هستند.
پلتفرمهای تحت وب نیازی به نصب ندارند، از هر دستگاهی قابل دسترسیاند و بهروزرسانی آنها بهصورت مرکزی برای همهی کاربران انجام میشود. به همین دلیل امروز بیشتر نرمافزارهای سازمانی بهجای نسخههای نصبی، بهصورت تحت وب توسعه داده میشوند.
چرا نرمافزار اختصاصی بهجای نرمافزار آماده؟
نرمافزارهای آماده برای نیاز عمومی بازار ساخته شدهاند و معمولاً کسبوکار باید فرایندهای خودش را با آنها تطبیق دهد. نرمافزار اختصاصی برعکس است؛ دقیقاً بر اساس روش کار شما ساخته میشود.
تطابق کامل با فرایندها: بدون امکانات اضافه و بدون کمبودهای آزاردهنده.
مالکیت کامل: نه هزینهی لایسنس سالانه دارید و نه به تصمیمات یک شرکت دیگر وابسته هستید.
یکپارچگی: اتصال به سایت، حسابداری، درگاه پرداخت، پیامک و سایر سیستمهای فعلی شما.
مزیت رقابتی: ابزاری که رقبای شما ندارند و قابل کپی کردن نیست.
چه نوع پلتفرمهایی طراحی میکنیم؟
پلتفرمهای SaaS
نرمافزار بهعنوان سرویس (SaaS) مدلی است که در آن کاربران با پرداخت اشتراک از نرمافزار استفاده میکنند. طراحی SaaS نیازمند معماری چندمستأجری (Multi-tenant)، سیستم اشتراک و پرداخت، مدیریت سطوح دسترسی و مقیاسپذیری بالاست؛ ما این زیرساخت را از ابتدا بهدرستی طراحی میکنیم تا محصول شما آمادهی رشد باشد.
سیستمهای مدیریت سازمانی (ERP و CRM)
سیستم مدیریت ارتباط با مشتری (CRM) برای پیگیری سرنخها، فروش و خدمات پس از فروش و سیستم برنامهریزی منابع سازمان (ERP) برای مدیریت انبار، تولید، خرید و منابع، دو نمونه از پرکاربردترین نرمافزارهای اختصاصی هستند که فرایندهای پراکنده را در یک سیستم یکپارچه جمع میکنند.
داشبوردهای مدیریتی و گزارشساز
داشبوردهایی که دادههای پراکندهی کسبوکار را به نمودارها و شاخصهای قابل فهم تبدیل میکنند تا مدیران بتوانند بر اساس داده تصمیم بگیرند، نه حدس.
قابلیتهای Real-time
چت آنلاین، اعلانهای لحظهای، ویرایش همزمان و بهروزرسانی زندهی دادهها با فناوریهایی مثل WebSocket پیادهسازی میشوند تا کاربران بدون رفرش صفحه، همیشه آخرین اطلاعات را ببینند.
یکپارچهسازی با APIها
اتصال پلتفرم به درگاههای پرداخت، سرویسهای پیامک، نرمافزارهای حسابداری، سامانههای دولتی و حتی مدلهای هوش مصنوعی از طریق API.
معماری فنی پلتفرمهای نتانیک
معماری یک پلتفرم تعیین میکند که سیستم در روزی که کاربرانش ده برابر شد چگونه رفتار کند. بسته به اندازه و نیاز پروژه، از معماری ماژولار یکپارچه یا معماری میکروسرویس (Microservices) استفاده میکنیم. در معماری میکروسرویس، هر بخش سیستم مستقل توسعه و مقیاسدهی میشود و خرابی یک بخش، کل سیستم را از کار نمیاندازد. استک ما شامل Next.js، React، TypeScript، Node.js و پایگاهدادههای PostgreSQL است.
مراحل طراحی و توسعه پلتفرم
۱. تحلیل کسبوکار و مستندسازی نیازها
فرایندهای فعلی، نقشهای کاربری و نیازهای واقعی مستندسازی میشوند؛ این مهمترین مرحلهی پروژه است.
۲. طراحی معماری و تجربه کاربری
ساختار داده، معماری سیستم و جریانهای کاری کاربران طراحی میشود.
۳. توسعه چابک (Agile)
توسعه در اسپرینتهای دو هفتهای انجام میشود و بعد از هر اسپرینت، بخشی قابل استفاده از سیستم تحویل میگیرید.
۴. تست، استقرار و مهاجرت داده
سیستم تست کامل میشود، دادههای قبلی منتقل و روی زیرساخت ابری مستقر میشود. امنیت پلتفرم با اصول امنیت سایبری و در صورت نیاز تست نفوذ تضمین میشود.
طراحی پلتفرم تحت وب SaaS؛ از ایده تا محصول
بسیاری از کارآفرینان ایدهی یک نرمافزار اشتراکی را دارند اما نمیدانند از کجا شروع کنند. طراحی پلتفرم تحت وب در قالب SaaS با چند تصمیم کلیدی شروع میشود: مدل درآمدی (اشتراک ماهانه، سالانه یا بر اساس مصرف)، ساختار حسابهای کاربری و تیمها، سطوح اشتراک و امکانات هرکدام و نحوهی جداسازی دادههای مشتریان مختلف. اشتباه در این تصمیمات، در آینده هزینهی سنگینی برای تغییر دارد.
توصیهی ما برای محصولات SaaS، ساخت نسخهی اولیهی متمرکز (MVP) با یک مسئلهی اصلی است؛ نسخهای که بتوان آن را سریع به دست مشتریان واقعی رساند، بازخورد گرفت و بر اساس داده، مسیر توسعه را تعیین کرد.
ویژگیهای فنی یک پلتفرم تحت وب حرفهای
مقیاسپذیری: توانایی پاسخ به رشد تعداد کاربران و دادهها بدون افت سرعت.
امنیت و کنترل دسترسی دقیق: هر کاربر دقیقاً به آنچه نیاز دارد دسترسی داشته باشد.
قابلیت اطمینان: پشتیبانگیری، مانیتورینگ و بازیابی سریع در صورت بروز مشکل.
API مستند: امکان اتصال سایر نرمافزارها و اپلیکیشن موبایل به پلتفرم.
تجربه کاربری ساده: نرمافزار سازمانی هم میتواند زیبا و آسان باشد؛ کاربرانی که از سیستم راضی باشند، از آن استفاده میکنند.
قابلیت نگهداری: کد تمیز، تستهای خودکار و مستندات، تا توسعهی آینده سریع و کمهزینه باشد.
بسیاری از این اصول در متدولوژی شناختهشدهی Twelve-Factor App برای ساخت نرمافزارهای تحت وب مقیاسپذیر خلاصه شدهاند که مبنای کار تیم ما در طراحی پلتفرم تحت وب است.
نمونه پلتفرمهایی که کسبوکارها نیاز دارند
سامانههای رزرو و نوبتدهی: برای کلینیکها، آموزشگاهها، باشگاهها و خدمات.
پلتفرمهای آموزش آنلاین: مدیریت دورهها، دانشجویان، آزمونها و پرداخت.
پرتال مشتریان و نمایندگان: ثبت سفارش، پیگیری و دریافت اسناد برای شبکهی فروش.
مارکتپلیسها: بسترهای چندفروشنده با تسویهحساب و مدیریت کمیسیون.
سامانههای مدیریت پروژه و عملیات: برای شرکتهای پیمانکاری، پخش و خدماتی.
مهاجرت از سیستم قدیمی به پلتفرم جدید
بسیاری از سازمانها سالها با نرمافزارهای قدیمی، فایلهای اکسل یا ترکیبی از چند ابزار پراکنده کار کردهاند. مهاجرت به یک پلتفرم جدید باید بدون توقف کار و بدون از دست رفتن داده انجام شود. در پروژههای طراحی پلتفرم تحت وب نتانیک، دادههای قبلی پاکسازی و منتقل میشوند، دو سیستم در صورت نیاز مدتی بهصورت موازی کار میکنند و کاربران پیش از جابهجایی کامل، آموزش میبینند. نتیجه، انتقالی کنترلشده و بدون شوک به سازمان است.
پلتفرم و هوش مصنوعی
پلتفرمهای امروزی با اضافه شدن قابلیتهای هوشمند مثل جستجوی معنایی، دستیار هوشمند کاربران، تحلیل داده و اتوماسیون فرایندها، ارزش بسیار بیشتری ایجاد میکنند. معماری پلتفرمهای ما از ابتدا آمادهی اضافه شدن این قابلیتهاست.
سوالات متداول درباره طراحی پلتفرم تحت وب
ساخت یک پلتفرم SaaS چقدر زمان میبرد؟
یک پلتفرم SaaS کامل معمولاً بین ۴ تا ۶ ماه زمان میبرد. نسخهی اولیه با امکانات کلیدی (MVP) زودتر آماده میشود تا بتوانید بازار را زودتر بسنجید.
آیا پلتفرم با رشد کاربران کند میشود؟
اگر معماری از ابتدا درست طراحی شده باشد، خیر. مقیاسپذیری یکی از الزامات اصلی طراحی ماست و سیستم طوری ساخته میشود که بتوان منابع آن را متناسب با رشد افزایش داد.
مالکیت کد پلتفرم با کیست؟
تمام کد منبع و مالکیت فکری پروژه بهطور کامل به شما واگذار میشود.
آیا امکان اتصال به نرمافزارهای فعلی ما وجود دارد؟
بله. در صورتی که نرمافزار فعلی شما API یا امکان تبادل داده داشته باشد، اتصال و یکپارچهسازی انجام میشود.
طراحی پلتفرم تحت وب با وبسایت فروشگاهی چه تفاوتی دارد؟
وبسایت فروشگاهی یک الگوی شناختهشده برای فروش محصول است؛ پلتفرم تحت وب برای فرایندهای خاص کسبوکار شما طراحی میشود و معمولاً نقشهای کاربری، گردش کار و منطق پیچیدهتری دارد.
آیا پلتفرم نسخهی موبایل هم دارد؟
تمام پلتفرمها واکنشگرا هستند و روی موبایل بهخوبی کار میکنند. در صورت نیاز، اپلیکیشن موبایل اختصاصی هم با همان بکاند ساخته میشود.